01
Mùa đông năm đó, ngôi làng của tôi đón trận tuyết đầu tiên trong năm.
Khi mẹ nuôi ra sông giặt quần áo, vô tình thấy một chiếc bọc tã trôi từ thượng nguồn xuống.
Con sông nhỏ hẹp ấy, mỗi lần nước dâng lại cuốn theo rất nhiều thi thể trẻ con.
Từng con sóng vỗ, một mảng trắng xóa, hầu hết đều là con gái.
Chiếc bọc tã trông có vẻ dày dặn, có cả vải tốt lẫn bông gòn.
Mẹ nuôi dùng một cây gậy móc lại, nghĩ rằng sẽ chôn đứa trẻ đi, còn vải và bông thì mang về dùng.
Bà vừa thương xót "tội nghiệp" vừa đào hố, đúng lúc lớp đất đông cứng phủ lên người tôi, tôi khua tay khua chân và cất tiếng khóc yếu ớt.
Mẹ nuôi giật mình, vội vàng bế tôi lên và quấn lại.
Bà và bố nuôi đã kết hôn năm năm, mãi không có con, vốn cũng muốn nhận một đứa bé trai về nuôi.
Thế nhưng lúc bấy giờ, dù là bé trai có chút khuyết tật, cũng chẳng ai nỡ lòng cho đi.
Bà đặt tôi vào cái xô rồi mang về nhà, đút cho tôi một bát nhỏ cháo gạo.
Ngay khi ăn xong, tôi liền nheo miệng cười với bà.
Dưới ánh đèn dầu, bố nuôi lặng lẽ hút thuốc lào, nhìn chằm chằm tôi một lúc lâu rồi thở dài: “Thôi kệ, đó là số mệnh rồi!”
“Sau này, gọi nó là Mễ Lạp (hạt gạo) nhé”.
Một cái tên giản dị, mộc mạc và dễ nuôi.
Bố nuôi là một người đàn ông cao lớn, ít nói, còn mẹ nuôi thì nhỏ nhắn, tính tình nóng nảy.
Bố nuôi thường bế tôi đi khắp nơi xin sữa.
Các cụ trong làng nói rằng tôi lớn lên nhờ sữa của trăm nhà, tụ phúc trăm nhà, chắc chắn sẽ giàu sang phú quý.
Vào mùa hè, những lúc họ đi làm đồng, tôi được đựng trong một cái thúng và đặt dưới bóng cây râm mát.
Mỗi khi có người bán kem đạp xe đi qua, bố nuôi sẽ mua hai cây.
Một cây cho tôi, một cây cho mẹ nuôi.
Mẹ nuôi mắng ông lãng phí tiền, nhưng rồi lại bẻ một nửa cây kem của tôi đưa cho bố nuôi, nói tôi ăn không hết sẽ tan chảy rất phí.
Lúc đó tôi đã nghĩ, mỗi ngày sau này đều sẽ hạnh phúc như thế này.
Thế rồi năm tôi bốn tuổi, mẹ nuôi mang thai.
02
Bụng bà ngày một lớn, các thím trong làng thường trêu tôi: “Đợi mẹ mày sinh em trai xong, họ sẽ không cần mày nữa đâu”.
“Mày là con gái, lại còn là đứa nhặt về!”
Tôi không tin những lời đó, vội vàng chạy như bay về nhà, chỉ muốn bố mẹ nói với tôi rằng, tôi là con ruột của họ, tôi sẽ mãi mãi là bảo bối ngoan ngoãn của họ.
Vừa qua cổng, tôi đã ngã dập mặt.
Nỗi buồn và sự sợ hãi khiến tôi òa khóc nức nở.
Khóc mãi mà chẳng thấy ai quan tâm, tôi lau nước mắt, nghe thấy trong nhà có tiếng cười nói vui vẻ.
Tôi nức nở bước vào, mẹ nuôi đang mệt mỏi tựa vào giường.
Bà nhìn đứa trẻ nằm bên cạnh với ánh mắt dịu dàng và đầy yêu thương, ánh mắt mà tôi chưa từng thấy trước đây.
Bà đã sinh, sinh một cậu con trai!
Đứa em trai đó được quấn bằng chính chiếc bọc tã năm xưa của tôi.
Câu hỏi nghẹn lại nơi cổ họng, tôi không dám thốt ra, chỉ đành nuốt ngược vào trong.
Mẹ nuôi ở cữ không được đụng nước, đàn ông ở quê lại không biết giặt quần áo.
Vậy nên việc này rơi vào tay tôi.
Đó là mùa đông, tôi ôm cái xô nhựa cao gần bằng người, đựng quần áo của cả nhà.
Mặt nước đã đóng băng, tôi phải dùng đá đập vỡ một lỗ, rồi dùng chày giặt đập đi đập lại quần áo.
Quần áo mùa đông dày, khi ngấm nước vào còn nặng hơn cả tôi.
Sau khi giặt xong, áo trong của tôi ướt đẫm mồ hôi, chỉ có đôi tay ngâm trong nước đá thì lại lạnh cóng đến đỏ ửng, sưng vù, trông như mười củ cà rốt.
Tôi đã rất cố gắng, nhưng mẹ nuôi vẫn cau mày mắng: “Cho ăn cho uống, mà ngay cả một bộ quần áo cũng không giặt sạch được sao?”.
Trứng gà trong nhà không còn phần cho tôi, bố nuôi cũng không còn mua kẹo mạch nha và tào phớ cho tôi nữa.
Tôi chuyển từ giường của họ, đến cái giường nhỏ trong nhà củi.
Nhà củi bốn bề lộng gió, gió lạnh buốt mang theo tiếng khóc thét của em trai và những lời vỗ về dịu dàng của bố mẹ nuôi.
Nửa đêm tôi ngủ thiếp đi, sáng tỉnh dậy, gối đã ướt đẫm.
Một vài câu hỏi, không cần phải hỏi nữa rồi.
Trưởng thành, đôi khi chỉ là chuyện của một đêm.
Tôi không còn dám nghịch ngợm nữa, cho lợn ăn, cho gà ăn, giặt giũ, nấu cơm, trở thành đứa trẻ hiểu chuyện nhất cả làng.
Thế nhưng, mẹ nuôi vẫn có vô vàn lý do để trách mắng tôi.
Em trai bị cảm lạnh ho, là lỗi của tôi.
Bố nuôi bị ngã gãy chân, là lỗi của tôi.
Gà trong nhà bị dịch, cũng là lỗi của tôi.
Lúa thu hoạch không được mùa, vẫn là do tôi không tốt.
Tôi không được ăn no, mặc ấm, luôn sống một cách cẩn thận, cho đến tháng Chạp, trưởng thôn và hiệu trưởng trường tiểu học đã đến.
Tôi đã sáu tuổi, ông ấy đến để thuyết phục bố mẹ nuôi cho tôi đi học.
Đây đã là lần thứ ba, trước đó bố mẹ nuôi đã từ chối với lý do tôi còn nhỏ.
Lần này, trưởng thôn nói thẳng, rằng giáo dục bắt buộc là chính sách của nhà nước, người không tuân thủ sẽ bị phạt, thậm chí là ngồi tù.
03
Vào một đêm, tôi nghe thấy tiếng bố mẹ nuôi cãi nhau.
Bức tường đất không cách âm, không thể cản được giọng nói sắc nhọn của mẹ nuôi: “Một kỳ học phí những hai trăm tệ, có hai trăm tệ đó để dành cho Tiểu Hổ (em trai) không tốt hơn sao?”
Bố nuôi đáp lại rằng: “Ông Vương nói rồi, không cho nó đi học là phạm pháp.”
Giọng mẹ nuôi nhỏ lại: “Thế nếu nó bị lạc thì sao…”
Sáng hôm sau, vừa mở mắt, tôi thấy bố nuôi ngồi bên giường.
Ông nhìn tôi chằm chằm một lúc lâu, rồi trầm giọng nói: “Dậy đi, con không phải vẫn luôn tò mò huyện thành trông thế nào sao?”
“Hôm nay bố đưa con đi dạo”.
Tôi chỉ từng thấy những tòa nhà cao tầng của thành phố trên tivi nhà hàng xóm.
Thế nhưng, huyện thành lại không hề như vậy.
Trời xám xịt, gió thổi vào mặt như dao cắt.
Mọi thứ hiện ra trước mắt tôi chỉ là một màu xám xịt.
Bố nuôi mặc kệ lời từ chối của tôi, mua cho tôi năm gói bột mận chua, năm gói kẹo viên Hoa Hoa Đan ở siêu thị nhỏ.
Ông ấn tôi ngồi trên một tảng đá trước cửa siêu thị và nói: “Bố đi mua một ít đồ, con đợi bố ở đây, đợi con ăn hết chỗ này, bố sẽ quay lại”.
Không ở quá xa tôi có một người đàn ông mặc đầy vá víu dắt theo một con chó, rao lên: “Bán chó, bán chó, chó nhà nuôi rẻ thôi”.
Giữa dòng người đông đúc, tôi và con chó đen nằm trên đất nhìn nhau.
Khóe mắt nó ướt ướt, như đang khóc.
Bố nuôi quay lưng định đi, tôi vội túm lấy vạt áo ông, khẩn cầu: “Bố ơi, lớn lên con nhất định sẽ hiếu thảo với bố, bố đừng quên quay lại đón con nhé”.
Bố nuôi quay đầu lại, tay ông run rẩy sờ lên mặt tôi, vành mắt đỏ hoe.
Rồi ông gạt tay tôi ra, biến mất trong dòng người.
Đến khi mặt trời lặn, con chó đó vẫn không có ai mua.
Chủ chó đành phải dắt nó về nhà, ông ta vừa chửi bới vừa đá nó mấy cái.
Nhưng con chó đen vẫn không ngừng vẫy đuôi, lẽo đẽo đi theo.
Trước khi đi còn lè lưỡi "khò khè" với tôi.
Tôi nghĩ, ngay cả chó cũng hạnh phúc hơn tôi.
Tôi đứng trong gió lạnh suốt cả ngày, lại không ăn gì, khi tia nắng cuối cùng biến mất và thế giới chìm vào bóng tối, tôi tối sầm mắt lại và ngất đi.
04
Tôi nghĩ mình sẽ chết cóng trong cái mùa đông lạnh thấu xương này.
Nhưng không ngờ khi tỉnh lại, tôi đang nằm ở trong chiếc chăn ấm áp.
Dì Trương, bà chủ siêu thị nhỏ, đã cưu mang tôi.
Bà ấy có giọng nói lớn và nhiệt tình, bà pha cho tôi một bát mì gói hương vị gà hầm nấm của Kang Shi Fu, còn cho thêm hai cây xúc xích.
“Ăn nóng đi!”
Tôi lặng lẽ ăn hết một bát mì, bà thoăn thoắt chải tóc cho tôi, và hứa sáng mai trời sáng sẽ đưa tôi về nhà.
Tôi nhìn lên chiếc bàn nhỏ đầu giường.
Năm gói bột mận chua và năm gói kẹo viên Hoa Hoa Đan vẫn còn nguyên, nằm im lìm ở đó.
Tôi khẽ nói: “Con không có nhà, họ không cần con nữa rồi”.
Một lúc sau, chú Chu đi nhập hàng cũng trở về.
Tôi nhắm mắt lại, họ đều nghĩ tôi đã ngủ thiếp đi rồi.
Dì Trương kéo ông đến bên giường, khẽ nói: “Ông xem con bé, có giống Châu Châu không?”
Chú Chu xoa tay, im lặng một lúc lâu mới nói: “Ngày mai đưa nó đến đồn công an”.
Sáng hôm sau, ăn xong bánh bao thịt dì Trương mua, chú Chu chở tôi bằng xe ba bánh đến đồn công an.
Công an đã liên lạc được với bố nuôi tôi.
Tôi ngồi trên chiếc ghế băng thép không gỉ màu xanh lam đã tróc sơn, đợi suốt cả một ngày, nhưng ông vẫn không đến.
Gần tan ca, dì Trương ghé qua, lấp ló ngoài cửa.
Tôi nhìn bà qua lớp kính, khẽ mỉm cười, rồi cúi đầu xuống.
Khoảng mười phút sau, bà đẩy cửa bước vào, kéo tay tôi: “Đi thôi, về với dì trước đã”.
Chú Chu đang trông cửa hàng, liếc mắt nhìn chúng tôi, cau mày: “Sao bà lại đưa nó về nữa?”
Dì Trương không sợ, xoa đầu tôi cười: “Cũng không thiếu một miệng ăn này”.
Thế là tôi sống ở siêu thị nhỏ.
Tết đến gần, siêu thị buôn bán rất tốt.
Tôi cố gắng hết sức để giúp đỡ hai người.
Trong siêu thị có rất nhiều đồ ăn vặt, dì Trương bảo tôi muốn ăn gì cứ lấy.
Nhưng tôi không đụng vào thứ gì cả.
Ban đêm dì Trương ôm tôi ngủ, dùng đôi chân ấm áp kẹp lấy đôi chân lạnh buốt của tôi.
Những hôm bận rộn không có thời gian nấu cơm, bà lại pha mì gói cho tôi.
Bà luôn pha cho tôi những gói mới nhập, thậm chí nếu tôi lấy gói sắp hết hạn, bà cũng sẽ giật lại.
Không giống với sự nhiệt tình và bộc trực của dì Trương, chú Chu rất ít khi cười, tôi rất sợ ông.
Ngày cúng ông Công ông Táo, là lần cuối cùng ông đi nhập hàng.
Tôi và dì Trương giúp ông bốc vác xong, ông gọi tôi lại: “Con đợi một lát”.
Tôi sợ hãi run lên, rụt rè nhìn ông.
Ông ấy lấy ra từ trong túi một đôi găng tay màu hồng hở ngón: “Cho con này!”
Tôi hoảng sợ, vội vàng từ chối, nhưng ông mạnh mẽ nhét vào lòng tôi.
Dì Trương bóc ra và đeo ngay cho tôi: “Đeo vào đi, tay con cứ để ngoài thế này, mụn cóc sẽ không khỏi được”.
Sự ấm áp khiến mụn cóc trên tay ngứa ran, trái tim tôi cũng như ngâm trong nước nóng, vừa chua xót vừa căng tràn.
Hai ngày sau, con trai của dì Trương là Chu Du trở về.
Cậu ấy đang học lớp 9 ở trường trọng điểm trong thành phố, là học sinh nội trú.
Khi cậu ấy về đến nhà, ngoài trời cũng đã tối.
Tôi dùng hết sức để thể hiện thiện ý của mình, nhưng cậu ấy chỉ lạnh lùng nhìn tôi: “Bố, mẹ, Châu Châu đã chết rồi, không phải con mèo hoang hay con chó hoang nào cũng có thể thay thế được đâu ạ”.
Cậu ấy rất tức giận, đóng cửa cãi nhau với dì Trương và chú Chu, giọng rất lớn.
Tôi ngồi trên bậc cửa, giọng nói của cậu ấy như chiếc dùi đâm vào tai tôi.
“Nuôi con không phải nuôi mèo nuôi chó, bố mẹ đã ngoài bốn mươi, sức khỏe lại không tốt, sau này chẳng phải là trách nhiệm của con sao?”
“Bố mẹ nói nhận nuôi là nhận nuôi, đã hỏi con có cần một cô em gái hay không chưa?”
“Ngày mai đưa nó đi!”
….
….
Đưa đi đâu? Đồn công an, trại trẻ mồ côi, hay về nhà cũ của nó, tóm lại là không thể ở lại nhà này.