Ông nội thở dài:
“Bà nó à, trước hết phải lo tiền sính lễ, để Quế Sinh cưới được vợ đã. Sang năm rồi tính tiếp, người sống không lẽ bị bí bách mà chết, chắc chắn sẽ có cách.”
Bà nội chép miệng: “Thì đành vậy thôi.”
Chớp mắt đã tới ngày đưa sính lễ.
Nhà gái tên là Trần Tú, cô ta đi cùng cha mẹ và chú bác đến.
Sân nhà tôi rộn ràng hẳn lên.
Cha của Trần Tú nhìn quanh, rồi khen:
“Ông anh, con lừa đực nhà anh to thật.”
Ông nội cười đáp: “Đấy là lừa hoang.”
Cha Trần Tú nghe đến “lừa hoang” thì mắt sáng rực, cười nói:
“Hèn chi to thế. Đúng lúc nhà tôi có hai con lừa cái, muốn nhờ lừa nhà anh phối giống. Dăm hôm sau tôi sẽ đưa trả.”
Ông nội khựng lại mấy giây, gượng cười:
“Nhưng mà nó gãy chân rồi, giờ không phối giống được.”
Cha Trần Tú lắc đầu:
“Có gì mà không được. Có phải chiếm đoạt đâu, chỉ mượn thôi. Từ nay chúng ta là thông gia, sao anh còn tính toán thế?”
Ông nội định nói tiếp, nhưng bà nội kéo tay áo, ra hiệu ông im lặng.
Bà nội liền cười xòa:
“Con lừa này què chân, đi lại không nổi. Hay là, anh mang lừa cái đến đây vài hôm thì hơn?”
Cha Trần Tú hừ lạnh, không nói, chỉ liếc xéo chú út tôi.
Chú tôi lên tiếng:
“Cha, mẹ, một con lừa hoang có gì mà quý hiếm đâu, cho bác Trần mượn đi.”
Ông nội cau mặt, gằn giọng:
“Không được, lừa hoang này không thể cho mượn.”
3
Vừa dứt lời, ông Trần Xuân liền đen mặt, ông ta lấy sính lễ rồi dẫn cả nhà ra về.
Chú út tôi muốn đi tiễn, nhưng bị Trần Tú liếc một cái rồi thôi.
Chú tôi nói: “Cha mẹ ơi, chỉ mượn con lừa hoang để cho phối giống thôi, sao các người không đồng ý?”
Ông nội đáp: “Trần Xuân là thợ mổ, lúc vừa vào sân đã nhìn chằm chằm chằm con lừa hoang nhà mình không rời, ông ta không phải muốn mượn, ông ta muốn lấy luôn con lừa đó.”
Bà nội nói: “Loại nhà như vậy không tốt, Quế Sinh, theo mẹ thì con nên suy nghĩ lại đi.”
Chú tôi lập tức nổi giận: “Con không suy nghĩ gì cả, con nhất định phải cưới Tiểu Tú.”
Ông nội và bà nội nhìn nhau, trong mắt đều là bất lực.
Bà nội nói: “Trần Xuân đã đưa sính lễ rồi, cưới xin coi như xong. Tiểu Tú về nhà chồng rồi, hai đứa lo chu tất đời sống sau này đi.”
Nghe bà nội nói vậy, chú tôi nở nụ cười.
Thoáng cái đến ngày cưới, sân nhà treo đầy vải đỏ, đèn lồng đỏ.
Chú tôi mặc bộ đồ mới đi đón dâu, cả làng đứng ở sân nhà chờ, nhưng chờ mãi không thấy chú quay về.
Chỉ có một chàng trai trẻ chạy vội về, nói với ông nội tôi:
“Bác ơi, nhà gái bảo họ còn đòi thêm một con lừa, nếu không có thì không chịu cho cô dâu về.”
Ông nội tôi sững vài giây: “Sao có chuyện làm ăn thế được?”
Bà nội cũng giận, mặt lạnh: “Con nói với Quế Sinh rằng nhà mình không có lừa nữa, nếu họ không cho về thì thôi, không cưới nữa.”
Chàng trai trẻ nhìn quanh, bước lại nói khẽ vào tai bà nội vài câu.
Bà liền đổi sắc, mắng chú tôi trong miệng:
“Đồ bất hiếu, chẳng đâu vào đâu cả.”
Ông nội hỏi: “Bà à, sao thế?”
Bà nội thở dài, cúi vào tai ông nội nói khẽ một câu.
Ông nội cau mày: “Đưa lừa cái sang đi.”
Chàng trai trẻ dắt con lừa cái nhà tôi đi, chuồng lừa giờ chỉ còn con lừa hoang.
Không lâu sau khi con lừa cái bị đưa đi, chú tôi mới kết hôn được.
Tối hôm đó, làng đã vãn người, chú tôi khép cửa buồng tây sớm.
Ông bà nội ngồi trên giường đất đếm tiền sính lễ.
Bà nội nói: “Ông ơi, số tiền này vẫn thiếu. Nếu bán thêm con lừa cái nữa, thì cộng lại mới may ra đủ.”
Ông nội thở dài: “Dù sao Quế Sinh cũng cưới được vợ, đó là việc mừng.”
Bà nội gật đầu: “Đúng, may là cưới được. Tôi nghe Quế Sinh nói đã ba tháng rồi.”
Ông nội im lặng, rít vài hơi thuốc lào, rồi bảo: “Chuẩn bị sớm đi.”
Lại ba tháng trôi qua, vợ chú tôi đã có thai, bụng to hẳn.
Chú tôi liếc vào chuồng lừa: “Cha ơi, Tiểu Tú sắp sinh rồi, cần bổ sung dinh dưỡng. Theo con thì bán con lừa hoang đi.”
Ông nội bảo: “Cha đã bắt nhiều gà rừng và cá chép ở sông để bồi bổ cho vợ con rồi, đừng có ý định bán con lừa hoang nữa.”
Chú tôi thay đổi sắc mặt, gay gắt nói:
“Cha, rốt cuộc cha có phải là cha ruột của con không? Sao con có cảm giác cha còn thương con lừa hoang hơn thương con?”
“Tiểu Tú đang mang cháu nội của cha, cần bồi dưỡng. Nhà ta không có tiền, con nghe bên thành phố có ông chủ muốn mua cái ‘đồ đó’ của con lừa hoang, ông ấy trả giá này.”
Chú tôi giơ ra mười đầu ngón tay.
4
Ông nội nói: “Không được, không bán.”
Chú tôi khẹt giọng hừ: “Ông chủ đó hôm nay sẽ đến, không bán thì cũng phải bán!”
Chú tôi làm ông nội tức toát cả mồ hôi: “Mày dám làm thế à! Nếu thằng chủ kia dám đến, tao sẽ đuổi ông ta ra.”
Chú tôi liếc ông nội rồi quay vào buồng tây.
Chiều hôm đó, quả nhiên có một người từ ngoài làng đến.
Người này rất mập, ít nhất trăm ký, đi lạch bạch như con heo mập.
Vừa bước vào sân, ông ta đã nhìn chằm chằm con lừa hoang nhà tôi, ánh mắt như phát sáng vì tham lam.
Con lừa ngẩng đầu nhìn ông ta, ánh mắt cảnh giác.
Chú tôi vui vẻ nói: “Ông chủ Chu, cuối cùng ông cũng đến.”
Ông chủ Chu nhe răng cười, răng vàng như răng heo, ông ta vỗ bụng rồi cười ha hả: “Đây chính là con lừa tôi cần.”
Nói xong, ông ta tiến đến chuồng lười, cười nham hiểm:
“Tôi đã mất rất nhiều công sức để tìm con lừa này.”
Con lừa rú lên, như cảnh báo ông chủ Chu.
Ông ta liếc qua chú tôi: “Tôi sẽ tăng thêm tiền, cậu bán con lừa này cho tôi, giết nó ngay bây giờ!”
Ông ta giơ ba ngón tay.
Chú tôi trợn mắt, cười: “Được, tôi sẽ giết con lừa ngay.”
Vừa dứt lời, ông nội cầm dao dao bếp lớn từ nhà kho lao ra, chạy đến trước chuồng lừa hét lớn:
“Con lừa không bán! Cút đi!”
Ông chủ Chu sững vài giây, nhìn chú tôi: “Đây là ai?”
Chú tôi giả vờ cười bẽn lẽn:
“Đấy là cha tôi, ông ấy già nên lú lẫn rồi, ông chủ Chu cứ vào nhà trước, tôi sẽ đi giết lừa.”
Ông chủ Chu lạnh lùng cười mấy tiếng, oai phong bước vào gian nhà đông, điệu bộ giống hệt con heo béo, khi ông ta đi ngang qua tôi, tôi còn ngửi thấy mùi heo.
Ông nội gằn giọng: “Đuổi ông ta đi.”
Chú tôi trợn mắt: “Cha bị điên rồi à? Vì một con lừa mà không cần tiền à?”
Ông nội nói: “Không, đuổi ông ta đi ngay.”
Chú tôi cười khẩy: “Con lừa phải bị giết.”
Nói rồi chú tôi giật con dao trong tay ông nội.
Ông nội cố giữ, nhưng chú tôi trẻ khỏe hơn, ông nội không địch nổi.
Chú tôi vồ được con dao, định chém vào cổ con lừa.
Ông nội hoảng hốt, vội chặn giữa con lừa và chú lại hét:
“Đồ súc sinh! Nếu hôm nay mày dám giết con lừa, tao sẽ chết trước mặt mày.”
Chú tôi bàng hoàng nhìn ông nội vài giây.
Phía sau vọng lên tiếng cười đắc chí của ông chủ Chu.
Ông ta đứng ở cửa gian đông, cười rợn người, bảo chú tôi:
“Giết con lừa rồi, tao cho mày một căn nhà ở thành phố.”
Tiếng cười của ông ta chói tai, y như tiếng heo rống.
Chú tôi nghiến răng, mạnh tay đẩy ông nội sang một bên rồi vung dao chém thẳng vào cổ con lừa.
5
Mặc dù vết thương ở chân trước của con lừa hoang đã lành, nhưng nó đi tập tễnh, căn bản không chạy nổi.
Chú tôi vung dao chém một nhát vào cổ con lừa, không biết chú lấy sức lực ở đâu ra mà đẩy ngã nó xuống đất, rồi liên tiếp bổ mấy nhát, chặt đứt đầu nó.
Máu chảy lênh láng, trông rất đáng sợ.
Đằng sau lại vang lên tiếng cười chói tai của ông chủ Chu.
Ông nội tôi trợn tròn mắt, trong mắt đầy tia máu, ông gào lên với chú tôi và còn đánh chú tới tấp.
Chú tôi thấy lừa chết rồi thì nhảy ngay ra khỏi chuồng, nói với ông chủ Chu:
“Lừa chết rồi.”
Ông chủ Chu cười ha hả:
“Chết thì tốt, tôi muốn ăn ngọc dương của lừa, ăn thịt lừa, mau đi chuẩn bị.”
